|
Тэуцож
Rayonu’nda
bulunan Адыгэ
köylerinden
Къэзэныкъо Ячэз olduğu yerde arkeologlar
geçen yıl kazı çalışmaları yapmıştı. Yapılan bu çalışmada
14.yy kahramanlarından Nart Asren(Нарт Асрэн)’in mezarı
belirlenmişti. Nart Asren 1395 yılında gömülen ünlü bir
savaşçıydı. O tarihte 2. Moğol ordusu Adığelere saldırmış,
onlara karşı koyarken çok yiğit yaşamını yitirmişti.
Mezar kaybolmak üzereydi. Aradan
geçen zaman içerisinde doğa olaylarının etkisi ile mezarın
bulunduğu kurgan çökme ve yok olma tehlikesi ile karşı
karşıya kaldı. Krasnodar baraj suyu da kurgana zarar
veriyordu.
Mezardan ilginç nesneler
çıkmıştı. Gümüşten yapılmış çeşitli objeler, 1030 cm. kılıç
ve oklar.
Bu yörede yapılan kazıda bulunan
küpün Moğollar tarafından buraya getirildiği bilim adamları
tarafından kabul edildi.
Nart Asren’in başka bir milleten
olduğu iddia edildi. Mezardan çıkan nesneler ve anlatılan
olaylar örtüştüğü için bu kişinin Nart Asren olduğu
kesinleşti.
Mezardan 1 km. uzaklıkta yeni
yeri belirlemek 7 ayı buldu. Asren’in mezarında bulunan
kemikleri daha korunaklı yeni mezarına nakledildi. Daha önce
yapıldığı gibi toprağa gömülmedi. Asren’in kemikleri bir
tabut içerisinde başı batıya, ayakları doğuya dönük olacak
şekilde toprağın üzerine konuldu. Kılıç da mezara konuldu,
üzerine eski mezarından toprak döküldü.
Gömüldüğü yerde Adığelerin kutsal
kabul ettiği iki adet meşe ağacı bulunuyor.
Orada toplananlar “Allahım, senin
elinle dünyasını değiştiren bu insanın, yaşamı boyunca
yaptığı hataları affet, sevaplarını ve yaptığı güzel işleri
çoğalt” diye dua ettiler.
Eski geleneklere
göre Тхьаркъожъ анэ
hazırlandı. Тхьаркъожъ yapraklarının üzerine yiyecekler
kondu. Тхьагъэлэдж
(Hasat
Tanrısı),
Тлъэпш
(Ateş
Tanrısı),
Псыгуащэ
(Su
Tanrıçası),
Зeк
l о Тхьэ
(Gezgin
Tanrısı)
ve diğerleri için dua edildi, dilekte
bulunuldu.
Mezarın bulunduğu yerde bir anıt
yapılması ve ziyarete açılması düşünülüyor.
Nart Asren gibi
Moğol ordusu ile savaşmış başka kahramanların da
mezarlarının da bu yakınlarda bulunduğu düşünülüyor.
Шэгъэшъуи Нэджэшъу, Джэдыншъо Мышъуашъу Адэгу
bunlardan bazıları. Onların da mezarlarının Asren’nin yanına
nakledilmesi gerekiyor. Nakil işi bu yıl gerçekleşmezse
mezarlar Krasnodar Barajının suları altında kalacak.
Adıgey Cumhuriyeti Televizyonu
Ve Radyosundan derlenmiştir.
Çev:Huşt Emel
|